Cập Nhật Những Điểm Mới Nhất Về Luật Quản Lý Thuế Và Thuế TNCN (Hiệu Lực 2026)

Hệ thống pháp luật thuế Việt Nam chuẩn bị bước vào một giai đoạn cải cách lớn với hai sắc luật quan trọng chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026:

• Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15
• Luật Thuế Thu nhập cá nhân (TNCN) số 109/2025/QH15

(Riêng quy định về khai, tính, khấu trừ thuế và hóa đơn điện tử đối với Hộ kinh doanh (HKD) sẽ có hiệu lực sớm từ ngày 01/01/2026).

Để giúp các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân người nộp thuế (NNT) không bỏ lỡ các quy định mới, STAX đã tổng hợp chi tiết những thay đổi cốt lõi ngay dưới đây.

I. Tóm Tắt Các Điểm Mới Của Luật Quản Lý Thuế Số 108/2025/QH15

Luật Quản lý thuế mới tập trung mạnh mẽ vào việc số hóa, đơn giản hóa thủ tục hành chính và siết chặt quản lý đối với nền tảng thương mại điện tử (TMĐT).

1. Mở rộng đối tượng áp dụng và quản lý TMĐT

• Mở rộng đối tượng: Bổ sung tổ chức, cá nhân nước ngoài có hoạt động kinh doanh tại Việt Nam hoặc trên các nền tảng TMĐT.
• Định danh mã số thuế: Mã số thuế của cá nhân, hộ gia đình, HKD sẽ là mã định danh cá nhân theo quy định về căn cước.

2. Thay đổi về khai thuế, nộp thuế và hoàn thuế

• Khai bổ sung: Rút ngắn thời hạn khai bổ sung còn 05 năm. Bổ sung quy định định kỳ thanh tra, rà soát hồ sơ sau kiểm tra.
• Nộp thuế theo mã định danh: Bổ sung quy định NNT nộp tiền theo mã định danh khoản phải nộp do cơ quan thuế cung cấp.
• Xử lý tiền nộp thừa: Tự động bù trừ hoặc xử lý theo đề nghị của NNT. Bổ sung xử lý số tiền thuế GTGT nộp thừa khi nhập khẩu đã kê khai khấu trừ.
• Hoàn thuế tự động: Triển khai hoàn thuế tự động theo dữ liệu đối với người đã chết, mất tích, mất năng lực hành vi và tiêu chí quản lý rủi ro.

3. Biện pháp chống trốn thuế và xử lý vi phạm cứng rắn

• Hành vi bị nghiêm cấm: Cấm tạo lập hóa đơn, chứng từ điện tử trái phép; cung cấp, phát tán thông tin sai lệch ảnh hưởng đến cơ quan thuế và NNT.
• Biện pháp khẩn cấp khi có dấu hiệu trốn thuế: Bổ sung 2 biện pháp gồm: (1) Thu thập thông tin và (2) Tạm giữ tài liệu.
• Khuyến khích tố giác: Bộ Tài chính khuyến khích người mua lấy hóa đơn; khen thưởng người tố giác hành vi không lập hóa đơn.

II. Những Thay Đổi Cốt Lõi Của Luật Thuế Thu Nhập Cá Nhân Số 109/2025/QH15

Luật Thuế TNCN mới mang lại nhiều điểm tích cực về việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh, thu hẹp bậc tính thuế và bổ sung nhiều khoản thu nhập được miễn thuế.

1. Thay đổi biểu thuế lũy tiến từng phần (Thu nhập từ tiền lương, tiền công)

Biểu thuế lũy tiến được rút gọn từ 07 bậc xuống còn 05 bậc, giúp giảm bớt áp lực thuế cho người có thu nhập tầm trung:

2. Tăng mức giảm trừ gia cảnh

• Mức giảm trừ cho bản thân (NNT): Tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng (tương đương 186 triệu đồng/năm).
• Mức giảm trừ cho mỗi người phụ thuộc: Tăng lên 6,2 triệu đồng/tháng.
• Đặc biệt: Các khoản chi y tế, giáo dục – đào tạo của NNT và người phụ thuộc sẽ được giảm trừ trước khi tính thuế (theo mức Chính phủ quy định).

3. Nâng ngưỡng thu nhập tính thuế đối với một số khoản thu nhập

Đối với các khoản thu nhập từ Trúng thưởng, Tiền bản quyền, Nhượng quyền thương mại, Nhận thừa kế, Quà tặng, Thu nhập khác, ngưỡng tính thuế được nâng từ 10 triệu đồng lên 20 triệu đồng.

4. Quy định mới về thuế đối với thu nhập từ kinh doanh của cá nhân cư trú

• Ngưỡng không nộp thuế: Doanh thu năm từ mức quy định của Chính phủ trở xuống (theo NĐ 141/2026/NĐ-CP là <= 1 tỷ đồng từ ngày 01/01/2026).
• Phương pháp tính thuế dựa trên thu nhập: Áp dụng khi doanh thu > mức quy định đến 03 tỷ: 15%; Từ trên 03 tỷ đến 50 tỷ: 17%; Trên 50 tỷ: 20%.
• Phương pháp tính thuế dựa trên doanh thu: Áp dụng khi doanh thu > mức quy định đến 03 tỷ (nộp thuế theo tỷ lệ % trên doanh thu từ 0,5% – 5% tùy ngành nghề).
• Cho thuê BĐS: Thuế = doanh thu vượt mức quy định x 5%.

5. Bổ sung các khoản thu nhập chịu thuế và miễn thuế mới

• Bổ sung thu nhập chịu thuế: Đại lý, môi giới, hợp tác kinh doanh; Kinh doanh TMĐT, nền tảng số; Tiền thù lao, lợi ích bằng tiền/không bằng tiền; Chuyển nhượng tên miền “.vn”, tín chỉ các-bon; Chuyển nhượng biển số xe trúng đấu giá; Chuyển nhượng tài sản số, vàng miếng.
• Bổ sung thu nhập ĐƯỢC MIỄN THUẾ: Lợi tức cổ phần từ HTX nông nghiệp “Cánh đồng lớn”; Lãi trái phiếu chính quyền địa phương; Lương làm thêm giờ, tiền công làm việc ban đêm (phần vượt mức); Thu nhập từ tín chỉ các-bon, trái phiếu xanh; Thu nhập sau thuế TNDN của chủ DNTN, TNHH MTV…

III. Khuyến Nghị Từ STAX Dành Cho Người Nộp Thuế

Hai luật mới góp phần hiện đại hóa công tác quản lý thuế, mở rộng cơ sở thu, đảm bảo công bằng, minh bạch và tạo thuận lợi tối đa cho người nộp thuế.

Để chuẩn bị tốt nhất cho các thay đổi lớn vào năm 2026, STAX khuyến nghị quý doanh nghiệp và cá nhân:

1. Chủ động cập nhật: Thường xuyên tìm hiểu, cập nhật và tuân thủ các quy định mới để thực hiện nghĩa vụ thuế đầy đủ, đúng hạn.
2. Chuẩn hóa dữ liệu: Rà soát lại mã số thuế cá nhân, chuẩn bị đồng bộ theo mã định danh căn cước công dân.
3. Lưu trữ hóa đơn rõ ràng: Xây dựng thói quen lấy hóa đơn khi mua hàng hóa, dịch vụ vừa để bảo vệ quyền lợi cá nhân, vừa tuân thủ đúng định hướng số hóa của Bộ Tài chính.

Nếu bạn hoặc doanh nghiệp của bạn đang gặp khó khăn trong việc tối ưu chi phí thuế, quyết toán thuế TNCN hoặc cần tư vấn sâu hơn về các quy định pháp luật thuế mới, hãy liên hệ ngay với STAX để được hỗ trợ chuyên nghiệp và chính xác nhất!

Bài viết được biên soạn bởi đội ngũ chuyên gia tài chính – thuế tại STAX.

STAX có thể giúp gì thêm cho bạn về việc chi tiết hóa một mục cụ thể nào trong hai sắc luật này không?