Mục lục:

Doanh Nghiệp Vay Vốn Ngân Hàng Lớn Có Bị Tính Là Quan Hệ Liên Kết? Quy Định Thuế TNDN Mới Nhất 2026

Trong hoạt động kinh doanh, vay vốn ngân hàng là giải pháp tài chính phổ biến của hầu hết các doanh nghiệp. Tuy nhiên, theo quy định quản lý thuế, khoản vay vượt ngưỡng quy định có thể khiến ngân hàng và doanh nghiệp bị xác định là có quan hệ liên kết, từ đó phát sinh rào cản về trần chi phí lãi vay hợp lý. Vậy trường hợp nào tổ chức tín dụng cho doanh nghiệp vay nhưng KHÔNG làm phát sinh quan hệ liên kết? Doanh nghiệp cần lưu ý gì về chi phí dịch vụ liên kết và điều kiện miễn thuế TNDN năm 2026?

Cùng các chuyên gia tài chính – thuế tại STAX phân tích chi tiết quy định pháp lý mới nhất ngay dưới đây.

1. Tổ chức tín dụng cho vay vốn: Khi nào BỊ và KHÔNG BỊ tính là quan hệ liên kết?

Ngưỡng xác định quan hệ liên kết qua khoản vay

Theo điểm d khoản 2 Điều 5 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, một doanh nghiệp bảo lãnh hoặc cho một doanh nghiệp khác vay vốn dưới bất kỳ hình thức nào (bao gồm cả khoản vay từ bên thứ ba được đảm bảo từ nguồn tài chính của bên liên kết và các giao dịch tài chính tương tự) sẽ bị xác định là có mối quan hệ liên kết nếu đáp ứng đồng thời 2 điều kiện “:

Tổng dư nợ các khoản vốn vay ít nhất bằng 25% vốn góp của chủ sở hữu của doanh nghiệp đi vay “.
Chiếm trên 50% tổng dư nợ tất cả các khoản nợ trung và dài hạn của doanh nghiệp đi vay “.

03 Trường hợp ngoại lệ: Vay ngân hàng lớn nhưng KHÔNG phát sinh quan hệ liên kết

Nhằm tạo điều kiện hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn tín dụng chính đáng, Nghị định 255/2026/NĐ-CP đã quy định các trường hợp loại trừ cụ thể đối với tổ chức tín dụng “. Theo đó, dù đáp ứng ngưỡng dư nợ nêu trên, giao dịch vay vốn/bảo lãnh sẽ không làm phát sinh quan hệ liên kết nếu thuộc một trong các trường hợp sau:

Trường hợp 1 (Điểm d.1): Bên cho vay/bảo lãnh là tổ chức kinh tế hoạt động theo Luật Các tổ chức tín dụng số 32/2024/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 96/2025/QH15) và không tham gia trực tiếp, gián tiếp điều hành, kiểm soát, góp vốn, đầu tư vào doanh nghiệp đi vay hoặc doanh nghiệp được bảo lãnh “.
Trường hợp 2 (Điểm d.2): Bên cho vay/bảo lãnh là tổ chức tín dụng theo Luật Các tổ chức tín dụng và doanh nghiệp đi vay/được bảo lãnh không trực tiếp, gián tiếp cùng chịu sự điều hành, kiểm soát, góp vốn, đầu tư của một bên khác “.
Trường hợp 3 (Điểm d.3): Chủ nợ, bên bảo lãnh là tổ chức do Nhà nước sở hữu 100% vốn điều lệ có chức năng mua, bán, xử lý nợ và không tham gia trực tiếp, gián tiếp điều hành, kiểm soát, góp vốn, đầu tư vào doanh nghiệp bên nợ hay doanh nghiệp được bảo lãnh “.

Tóm lại từ STAX: Nếu doanh nghiệp của bạn vay ngân hàng thương mại thông thường để phục vụ sản xuất kinh doanh, ngân hàng không nắm giữ cổ phần, không tham gia điều hành hay cùng thuộc một tập đoàn với doanh nghiệp, thì khoản vay này hoàn toàn không bị tính là giao dịch liên kết “.

2. Quy định điều kiện trừ chi phí dịch vụ giữa các bên liên kết khi tính thuế TNDN

Căn cứ khoản 2 Điều 16 Nghị định 255/2026/NĐ-CP, trường hợp doanh nghiệp thực sự có phát sinh mối quan hệ liên kết, các khoản chi phí dịch vụ phát sinh giữa các bên liên kết chỉ được tính vào chi phí được trừ khi xác định thu nhập chịu thuế TNDN nếu đáp ứng đủ 3 điều kiện “:

Giá trị thực tế: Dịch vụ được cung cấp có giá trị thương mại, tài chính, kinh tế và phục vụ trực tiếp cho hoạt động sản xuất kinh doanh của người nộp thuế “.
Nguyên tắc giao dịch độc lập: Dịch vụ từ các bên liên kết được xác định đã cung cấp trong điều kiện hoàn cảnh tương tự các bên độc lập chi trả cho các dịch vụ này “.
Hồ sơ & Phương pháp thống nhất: Phí dịch vụ được thanh toán trên cơ sở nguyên tắc giao dịch độc lập, áp dụng phương pháp tính giá hoặc phân bổ phí thống nhất trong toàn tập đoàn. Doanh nghiệp phải cung cấp đầy đủ hợp đồng, chứng từ, hóa đơn và tài liệu chứng minh phương pháp phân bổ “.

Các khoản chi phí dịch vụ liên kết BỊ LOẠI TRỪ (không được trừ):

Doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý các khoản chi phí dịch vụ giao dịch liên kết sau đây sẽ không được trừ khi tính thuế TNDN “:

Chi phí phát sinh từ các dịch vụ nhằm mục đích phục vụ lợi ích hoặc tạo giá trị cho các bên liên kết khác “.
Dịch vụ phục vụ lợi ích riêng của cổ đông bên liên kết “.
Dịch vụ tính phí trùng lắp do nhiều bên liên kết cùng cung cấp cho một loại dịch vụ mà không xác định được giá trị gia tăng “.
Dịch vụ về bản chất là các lợi ích doanh nghiệp nhận được do là thành viên tập đoàn, mà bên liên kết cộng thêm chi phí đối với dịch vụ bên thứ ba cung cấp qua trung gian không đóng góp thêm giá trị “.

3. Điều kiện miễn thuế TNDN năm 2026 đối với doanh nghiệp có quan hệ liên kết

Bên cạnh chi phí lãi vay và dịch vụ liên kết, chính sách miễn thuế TNDN năm 2026 cũng có những sửa đổi quan trọng mà doanh nghiệp nhỏ và vừa cần nắm rõ.

Căn cứ Điều 4 Nghị định 320/2025/NĐ-CP (được bổ sung bởi Điều 2 Nghị định 141/2026/NĐ-CP), pháp luật quy định miễn thuế TNDN đối với doanh nghiệp tổ chức theo pháp luật Việt Nam có tổng doanh thu năm từ 01 tỷ đồng trở xuống “.

Tuy nhiên, đối với doanh nghiệp có mối quan hệ liên kết, quy định ưu đãi này áp dụng kèm theo điều kiện ràng buộc khắt khe “:

Quy định miễn thuế KHÔNG áp dụng cho công ty con hoặc công ty có quan hệ liên kết mà doanh nghiệp trong quan hệ liên kết đó không đáp ứng điều kiện miễn thuế “.
Điều kiện bắt buộc: Để các doanh nghiệp trong mối quan hệ liên kết cùng được hưởng chính sách miễn thuế TNDN thì tất cả các doanh nghiệp có mối quan hệ liên kết đó đều phải có doanh thu dưới 1 tỷ đồng và được thành lập theo pháp luật Việt Nam “.

Nếu một doanh nghiệp trong chuỗi liên kết có doanh thu vượt trên 1 tỷ đồng, các doanh nghiệp liên kết còn lại sẽ không được áp dụng chính sách miễn thuế này “.

4. Tối ưu chi phí thuế và kiểm soát rủi ro giao dịch liên kết cùng STAX

Quy định về quản lý thuế đối với giao dịch liên kết tại Nghị định 255/2026/NĐ-CP đòi hỏi doanh nghiệp phải có sự chuẩn bị bài bản về hồ sơ kê khai, xác định đúng bản chất khoản vay và chứng minh tính hợp lý của chi phí dịch vụ “.

Là đơn vị tư vấn thuế và giải pháp quản trị tài chính hàng đầu, STAX mang đến cho doanh nghiệp giải pháp toàn diện:

Rà soát & Đánh giá rủi ro giao dịch liên kết: Phân tích các khoản vay ngân hàng, vay cá nhân/bên thứ ba để xác định chính xác nghĩa vụ kê khai.
Lập Hồ sơ xác định giá giao dịch liên kết (Transfer Pricing Documentation): Chuẩn hóa hợp đồng, phương pháp phân bổ chi phí dịch vụ tập đoàn đáp ứng đầy đủ yêu cầu kiểm tra thuế “.
Tối ưu hóa chi phí thuế TNDN: Tư vấn cấu trúc vốn và lập kế hoạch thuế an toàn, tuân thủ đúng pháp luật.

Xem thêm: Quy Định Khống Chế Chi Phí Lãi Vay Được Trừ Trong Giao Dịch Liên Kết Mới Nhất

5. Lời kết

Việc nắm vững các trường hợp ngoại lệ khi vay vốn tổ chức tín dụng cũng như điều kiện khấu trừ chi phí dịch vụ liên kết giúp doanh nghiệp chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh nguy cơ bị truy thu thuế và xử phạt vi phạm hành chính “.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp vướng mắc về kê khai giao dịch liên kết hoặc cần tư vấn sâu hơn về chính sách thuế TNDN năm 2026, hãy liên hệ ngay với STAX để được hỗ trợ từ đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm!

Lời cảm ơn từ STAX

STAX chân thành cảm ơn Quý khách hàng, Quý đối tác và toàn thể đội ngũ nhân sự đã luôn tin tưởng và đồng hành trong suốt chặng đường vừa qua. Sự công nhận hôm nay sẽ là động lực để STAX tiếp tục hoàn thiện dịch vụ, nâng cao chất lượng chuyên môn và mang đến nhiều giá trị hơn cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

STAX – Tuân thủ để phát triển

Comply to Grow

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN & GIẢI PHÁP THUẾ STAX

Địa chỉ: Số 2A, Đường số 7, KP Long Bửu, Phường Long Bình, TP. Hồ Chí Minh
Mob.: (+84) 0898 132 192
Mail: info@stax.com.vn
Website: www.stax.com.vn