Quy Định Khống Chế Chi Phí Lãi Vay Được Trừ Trong Giao Dịch Liên Kết Mới Nhất

Trong bối cảnh quản lý thuế ngày càng chặt chẽ, quy định về khống chế chi phí lãi vay được trừ đối với các doanh nghiệp có giao dịch liên kết luôn là chủ đề “nóng”. Việc nắm vững lịch sử thay đổi từ giai đoạn “không khống chế” đến mức trần 20% và 30% EBITDA (EBITDA là viết tắt của cụm từ tiếng Anh: Earnings Before Interest, Taxes, Depreciation, and Amortization. Chỉ số này có nghĩa là: Lợi nhuận trước thuế, lãi vay và khấu hao (bao gồm cả khấu hao tài sản cố định hữu hình và vô hình)) giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí thuế và phòng tránh rủi ro pháp lý.

Bài viết này STAX sẽ tổng hợp chi tiết lộ trình thay đổi các Nghị định và hướng dẫn công thức tính chi phí lãi vay thuần chính xác nhất.

1. Lịch Sử Quy Định Khống Chế Chi Phí Lãi Vay Được Trừ (Trước 2017 – 2025)

Nhìn lại hành trình thay đổi chính sách từ trước năm 2017 đến nay, chúng ta có thể thấy rõ xu hướng siết chặt và chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế như được thể hiện chi tiết trong sơ đồ của:

Giai đoạn trước 01/05/2017: Không khống chế

• Tình trạng: Doanh nghiệp không bị áp dụng bất kỳ quy định khống chế chi phí lãi vay được trừ nào trong giao dịch liên kết.

Giai đoạn 01/05/2017 – 31/12/2018: Nghị định 20/2017/NĐ-CP

• Mức khống chế: Chi phí lãi vay được trừ tối đa là 20% EBITDA.
• Hiệu lực: Áp dụng cho kỳ tính thuế bắt đầu từ ngày 01/05/2017.

Giai đoạn từ 01/01/2019: Nghị định 68/2020/NĐ-CP & Nghị định 132/2020/NĐ-CP

• Cải tiến lớn: Nâng mức khống chế từ 20% lên 30% EBITDA.
• Hồi tố: Cho phép hồi tố mức khống chế 30% cho các năm 2018 – 2019.
• Chuyển chi phí: Phần chi phí lãi vay vượt mức không được trừ trong năm sẽ được chuyển sang tối đa 05 năm tiếp theo.

Từ năm 2025: Nghị định 20/2025/NĐ-CP

• Tiếp tục áp dụng: Giữ nguyên mức trần khống chế 30% EBITDA.
• Điểm mới quan trọng:
  • Loại bỏ ngân hàng thương mại khỏi bên liên kết khi xem xét khống chế chi phí lãi vay.
  • Bổ sung quy định chuyển tiếp chi phí lãi vay chưa được trừ và bỏ quy định “liên tục” đối với thời gian chuyển chi phí (tùy thuộc vào văn bản hướng dẫn cụ thể).

Xem thêm: Sửa Đổi Thông Tư 133: Doanh Nghiệp SME Tự Chủ Hệ Thống Kế Toán Từ 2026

2. Công Thức Tính Chi Phí Lãi Vay Thuần Hiện Hành

Theo quy định hiện hành được áp dụng từ năm 2020 (Nghị định 132/2020/NĐ-CP và tiếp diễn đến nay), công thức xác định chi phí lãi vay hợp lý được xác định dựa trên Chi phí lãi vay thuần (Net Interest Expense):

Điều kiện cấm vượt: Chi phí lãi vay thuần <= 30% EBITDA

Trong đó:

• EBITDA: Được hiểu là lợi nhuận trước lãi vay, thuế, khấu hao và chi phí khấu hao tài sản.
• Phần chi phí lãi vay không được trừ vượt mức sẽ được kết chuyển sang tối đa 05 năm tiếp theo kể từ năm phát sinh.

3. Ví Dụ Minh Họa Thực Tế Cách Tính (Năm 2025)

Để doanh nghiệp hình dung rõ hơn, hãy cùng STAX phân tích ví dụ số liệu thực tế dựa trên mô phỏng từ:

• EBITDA năm 2025: 10 tỷ đồng.
• Chi phí lãi vay phát sinh: 5 tỷ đồng.
• Doanh thu lãi tiền gửi, lãi cho vay: 1 tỷ đồng.

Các bước tính toán:

1. Tính Chi phí lãi vay thuần: 5 tỷ – 1 tỷ = 4 tỷ đồng.
2. Tính Mức trần được trừ tối đa (30% EBITDA): 10 tỷ x 30% = 3 tỷ đồng

Kết quả quyết toán thuế:

✔️ Chi phí lãi vay ĐƯỢC TRỪ trong năm: 3 tỷ đồng.

❌ Chi phí lãi vay KHÔNG ĐƯỢC TRỪ trong năm: 4 tỷ – 3 tỷ = 1 tỷ đồng

📅 Phần 1 tỷ đồng bị loại này sẽ được chuyển sang tối đa 05 năm tiếp theo nếu doanh nghiệp đáp ứng đủ các điều kiện quy định.

4. Giải Pháp Cho Doanh Nghiệp Có Giao Dịch Liên Kết

Việc tối ưu chi phí lãi vay thuần đòi hỏi doanh nghiệp phải có kế hoạch tài chính và cấu trúc vốn hợp lý ngay từ đầu năm tài chính. Để tránh rủi ro bị xuất toán chi phí khi quyết toán thuế, doanh nghiệp cần:

• Theo dõi sát sao tỷ lệ EBITDA hàng quý.
• Cân đối giữa nguồn vốn vay từ các bên liên kết và vốn tự có hoặc vốn vay từ các tổ chức tín dụng độc lập (lưu ý quy định loại trừ ngân hàng thương mại tại Nghị định năm 2025).
• Thực hiện đầy đủ tờ khai thông tin giao dịch liên kết khi nộp hồ sơ quyết toán thuế TNDN.

Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp khó khăn trong việc xác định chi phí lãi vay hợp lệ hoặc cần tư vấn sâu hơn về giao dịch liên kết, hãy liên hệ ngay với STAX để được hỗ trợ chuyên sâu từ các chuyên gia tài chính – thuế hàng đầu.