Ngày 31/03/2026, Chính phủ đã chính thức ban hành Nghị định 105/2026/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Công đoàn về tài chính công đoàn, chính thức có hiệu lực từ ngày 16/05/2026.
Nghị định này mang đến nhiều điểm thay đổi quan trọng về phương thức, thời hạn đóng, cũng như chính sách miễn, giảm kinh phí công đoàn cho các doanh nghiệp gặp khó khăn. Chuyên gia từ STAX xin tổng hợp các lưu ý cốt lõi giúp Ban Giám đốc và bộ phận Kế toán – Nhân sự chủ động cập nhật và tuân thủ đúng pháp luật.
1. Doanh nghiệp chưa có Công đoàn cơ sở có phải đóng kinh phí không?
Đây là thắc mắc phổ biến nhất của nhiều Chủ doanh nghiệp. Theo quy định tại Điều 2 Nghị định 105/2026/NĐ-CP:
- Tất cả các doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã có sử dụng lao động thuộc đối tượng tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) bắt buộc đều có nghĩa vụ đóng kinh phí công đoàn.
- Việc doanh nghiệp đã thành lập hay chưa thành lập Công đoàn cơ sở không ảnh hưởng đến nghĩa vụ này.
2. Mức đóng và nguồn hạch toán kinh phí công đoàn từ 16/05/2026
2.1. Mức đóng quy định:
- Mức đóng kinh phí công đoàn (do doanh nghiệp trả): Bằng 2% quỹ tiền lương làm căn cứ đóng BHXH bắt buộc cho người lao động.
- Đoàn phí công đoàn (do người lao động đóng): Bằng 0,5% tiền lương đóng BHXH (chỉ áp dụng với người lao động là đoàn viên công đoàn, doanh nghiệp chỉ thu hộ và nộp lại).
2.2. Cách hạch toán chi phí hợp lý:
Kinh phí công đoàn do doanh nghiệp đóng được hạch toán thẳng vào chi phí hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ trong kỳ. Điều này giúp doanh nghiệp ghi nhận chi phí hợp lý khi xác định thuế TNDN.
Xem thêm: Hướng Dẫn Toàn Tập Kế Toán & C&B: Kinh Phí Công Đoàn 2026 – Điểm Mới, Rủi Ro Và Khuyến Nghị Từ STAX
3. Điểm mới quan trọng: Phương thức và thời hạn đóng đồng bộ với BHXH
Nghị định 105/2026/NĐ-CP đã làm rõ ràng và cụ thể thời hạn đóng kinh phí công đoàn nhằm tránh tình trạng mơ hồ:
3.1. Phương thức đóng theo tháng (Áp dụng đa số doanh nghiệp):
- Thực hiện đóng mỗi tháng một lần, cùng thời điểm đóng BHXH bắt buộc.
- Thời hạn chót: Ngày cuối cùng của tháng tiếp theo (Ví dụ: Kinh phí công đoàn tháng 5/2026 phải đóng chậm nhất vào ngày 30/06/2026).
3.2. Phương thức đóng 03 tháng/lần (Áp dụng đặc thù):
- Áp dụng cho các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực nông nghiệp, lâm nghiệp, ngư nghiệp, diêm nghiệp trả lương theo chu kỳ sản xuất kinh doanh (trên cơ sở đăng ký với tổ chức công đoàn).
- Thời hạn chót: Ngày cuối cùng của tháng tiếp theo ngay sau chu kỳ 3 tháng.
Xem thêm: Hướng Dẫn Đóng Kinh Phí Công Đoàn (KPCĐ) & Đoàn Phí Mới Nhất Cho Doanh Nghiệp
4. Trường hợp doanh nghiệp được GIẢM tới 20% mức đóng kinh phí công đoàn
Một trong những điểm mới nhân văn nhất của Nghị định 105/2026/NĐ-CP là cơ chế giảm tối đa 20% mức đóng kinh phí công đoàn (xuống còn 1,6%) dành cho các doanh nghiệp gặp khó khăn sau khi hết thời gian tạm dừng đóng mà tiếp tục phải cắt giảm lao động:
- Doanh nghiệp dưới 200 lao động: Cắt giảm từ 30% số lao động hiện có hoặc từ 30 lao động trở lên.
- Doanh nghiệp từ 200 đến 1.000 lao động: Cắt giảm từ 50 lao động trở lên.
- Doanh nghiệp trên 1.000 lao động: Cắt giảm từ 100 lao động trở lên.
Lưu ý từ STAX: Thời gian giảm tối đa không quá 06 tháng. Doanh nghiệp sẽ không được áp dụng giảm nếu tuyển dụng mới từ 20% số lao động đã cắt giảm trong vòng 3 tháng kể từ ngày cắt giảm.
Ngoài ra, đối với các doanh nghiệp đang làm thủ tục giải thể hoặc phá sản, Nghị định 105/2026/NĐ-CP cũng quy định hướng xử lý miễn đóng theo các điều kiện pháp lý cụ thể.
5. Rủi ro pháp lý khi vi phạm quy định đóng kinh phí công đoàn
Doanh nghiệp chậm đóng hoặc không đóng kinh phí công đoàn quá 60 ngày kể từ ngày hết hạn sẽ đối mặt với:
- Xử phạt vi phạm hành chính về lĩnh vực lao động (Mức phạt có thể lên tới 75 triệu đồng đối với tổ chức).
- Truy thu toàn bộ số tiền còn thiếu kèm tiền lãi chậm đóng.
Lời khuyên cho doanh nghiệp từ Chuyên gia STAX
Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định tại Nghị định 105/2026/NĐ-CP và tối ưu chi phí vận hành, doanh nghiệp nên:
- Rà soát lại danh sách đóng BHXH bắt buộc: Làm căn cứ trích chính xác 2% quỹ lương đóng kinh phí công đoàn.
- Cập nhật lịch thanh toán tài chính: Cài đặt lịch nộp kinh phí công đoàn song song với lịch nộp BHXH hàng tháng.
- Đánh giá điều kiện giảm đóng: Nếu doanh nghiệp thuộc diện buộc phải cắt giảm quy mô lao động, hãy chuẩn bị hồ sơ theo Mẫu Phụ lục I ban hành kèm Nghị định 105/2026/NĐ-CP để xin giảm mức đóng kịp thời.
💡 Giải pháp Kế toán – Thuế toàn diện từ STAX
Đội ngũ chuyên gia tại STAX sẵn sàng hỗ trợ doanh nghiệp rà soát hồ sơ lao động, hạch toán chi phí công đoàn chính xác và đại diện doanh nghiệp thực hiện các thủ tục miễn, giảm kinh phí công đoàn theo quy định mới nhất.
Lời cảm ơn từ STAX
STAX chân thành cảm ơn Quý khách hàng, Quý đối tác và toàn thể đội ngũ nhân sự đã luôn tin tưởng và đồng hành trong suốt chặng đường vừa qua. Sự công nhận hôm nay sẽ là động lực để STAX tiếp tục hoàn thiện dịch vụ, nâng cao chất lượng chuyên môn và mang đến nhiều giá trị hơn cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.
STAX – Tuân thủ để phát triểnComply to Grow
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN & GIẢI PHÁP THUẾ STAX
Địa chỉ: Số 2A, Đường số 7, KP Long Bửu, Phường Long Bình, TP. Hồ Chí MinhMob.: (+84) 0898 132 192
Mail: info@stax.com.vn
Website: www.stax.com.vn
