Ủy Quyền Thanh Toán Qua Bên Thứ Ba Có Được Khấu Trừ Thuế GTGT và Tính Chi Phí Được Trừ TNDN Không?

1. Đặt vấn đề: Rủi ro thuế khi thanh toán ủy quyền qua bên thứ ba

Trong hoạt động kinh doanh thực tế, việc thực hiện thanh toán mua hàng hóa, dịch vụ thông qua một bên thứ ba (đại lý, công ty mẹ, bên ủy quyền hoặc bên nhận ủy quyền) diễn ra rất phổ biến. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp không nắm rõ các điều kiện pháp lý về chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt, cơ quan thuế có thể loại trừ chi phí được trừ khi tính thuế TNDN và không cho khấu trừ thuế GTGT đầu vào, dẫn đến nguy cơ bị truy thu thuế và phạt vi phạm hành chính.

Ngày 29/09/2026, Cục Thuế đã ban hành Công văn số 7195/CT-QLNT nhằm hướng dẫn cụ thể về chính sách thuế GTGT và thuế TNDN đối với trường hợp thanh toán ủy quyền qua bên thứ ba. Bài viết này từ đội ngũ chuyên gia của STAX sẽ phân tích chi tiết các quy định pháp lý quan trọng giúp doanh nghiệp chuẩn hóa hồ sơ chứng từ và tối ưu chi phí hợp pháp.

2. Quy định khấu trừ thuế GTGT khi ủy quyền thanh toán qua bên thứ ba

Theo nội dung hướng dẫn tại Công văn 7195/CT-QLNT, về nguyên tắc, đối với hàng hóa và dịch vụ mua vào được thanh toán ủy quyền qua bên thứ ba theo hình thức thanh toán không dùng tiền mặt, doanh nghiệp vẫn được chấp nhận khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:

1. Thỏa thuận ủy quyền bằng văn bản: Việc thanh toán theo ủy quyền qua bên thứ ba phải được quy định cụ thể trong hợp đồng dưới hình thức văn bản.
2. Tư cách pháp lý của bên thứ ba: Bên thứ ba nhận ủy quyền hoặc thực hiện thanh toán phải là một tổ chức hoặc thể nhân (cá nhân) đang hoạt động hợp pháp theo quy định của pháp luật.
3. Chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt: Giao dịch phải hoàn tất qua các hình thức thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ, đáp ứng quy định chứng từ pháp lý hiện hành.

Khi đáp ứng đủ các tiêu chí này, chứng từ thanh toán ủy quyền sẽ được ghi nhận là chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ làm căn cứ khấu trừ thuế GTGT.

3. Điều kiện tính chi phí được trừ khi xác định thuế Thu nhập doanh nghiệp (TNDN)

Bên cạnh chính sách thuế GTGT, các khoản chi phát sinh qua hình thức ủy quyền thanh toán cũng phải tuân thủ nghiêm ngặt quy định về thuế TNDN. Căn cứ vào Điều 9 Nghị định số 320/2025/NĐ-CP ngày 15/12/2025 và khoản 2 Điều 10 Thông tư số 20/2026/TT-BTC ngày 12/3/2026 của Bộ Tài chính, khoản chi chỉ được tính vào chi phí được trừ khi đáp ứng các điều kiện pháp luật quy định.

Cơ quan thuế khi kiểm tra, rà soát hồ sơ thực tế sẽ chú trọng xác định các yếu tố trọng yếu sau:

• Bản chất thực tế của giao dịch: Việc chuyển giao quyền và nghĩa vụ giữa các bên theo các hợp đồng, thỏa thuận đã ký phải phản ánh đúng bản chất kinh tế và chủ thể giao dịch.
• Sự phù hợp với quy định pháp luật liên quan: Các hợp đồng thỏa thuận thanh toán phải tuân thủ Luật Đầu tư 2020, Luật Doanh nghiệp 2020, Nghị định 181/2025/NĐ-CP và quy định quản lý ngoại hối (nếu có liên quan đến nhà đầu tư nước ngoài).

Trường hợp hồ sơ giao dịch có phát sinh vướng mắc phức tạp, cơ quan thuế cấp tỉnh/thành phố sẽ phối hợp trao đổi với các cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành tại địa phương để kiểm tra, đánh giá toàn diện nghĩa vụ thuế, việc lập hóa đơn và chứng từ thanh toán.

4. Danh mục phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ

Để đảm bảo chứng từ ủy quyền được chấp nhận, doanh nghiệp cần lưu ý các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định tại khoản 1 Điều 26 Nghị định 181/2025/NĐ-CP và khoản 10 Điều 3 Nghị định 52/2024/NĐ-CP:

• Ủy nhiệm chi, lệnh chi, ủy nhiệm thu, nhờ thu qua ngân hàng.
• Séc theo quy định.
• Thẻ ngân hàng: Bao gồm thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, thẻ trả trước.
• Ví điện tử: Do các tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán được cấp phép phát hành.
• Các phương tiện thanh toán hợp pháp khác do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam quy định.

Lưu ý: Các chứng từ mà bên mua nộp tiền mặt trực tiếp vào tài khoản của bên bán sẽ không được tính là chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để làm căn cứ khấu trừ thuế GTGT.

5. Bảng tổng hợp các căn cứ pháp lý quan trọng cần áp dụng

6. Khuyến nghị thực tiễn cho doanh nghiệp từ Chuyên gia STAX

Để tối ưu chi phí và phòng ngừa triệt để các rủi ro pháp lý về thuế, doanh nghiệp cần chủ động thực hiện ngay các bước sau:

1. Rà soát lại toàn bộ hợp đồng mua bán: Đảm bảo tất cả các giao dịch có sự tham gia của bên thứ ba đều có điều khoản ủy quyền thanh toán được ghi rõ ràng trong hợp đồng hoặc phụ lục hợp đồng bằng văn bản.
2. Kiểm tra hồ sơ pháp lý của bên thứ ba: Xác minh bên thứ ba đang hoạt động hợp pháp và có đầy đủ tư cách pháp nhân hoặc thể nhân.
3. Khớp nối chuỗi chứng từ: Đảm bảo hợp đồng ủy quyền, hóa đơn GTGT, ủy nhiệm chi ngân hàng và sổ sách kế toán có sự thống nhất hoàn toàn về số tiền, thời điểm và chủ thể giao dịch.
4. Tham vấn chuyên gia đối với các trường hợp đặc biệt: Đối với các giao dịch phức tạp như thanh toán trước khi mở tài khoản vốn đầu tư trực tiếp của nhà đầu tư nước ngoài hoặc chuyển nhượng nghĩa vụ tài chính, doanh nghiệp nên tham khảo ý kiến của chuyên gia tư vấn thuế trước khi thực hiện.

7. Lời kết

Việc nắm vững các quy định tại Công văn 7195/CT-QLNT sẽ giúp doanh nghiệp tự tin triển khai các phương án thanh toán ủy quyền linh hoạt mà vẫn đảm bảo tính tuân thủ pháp luật thuế. STAX luôn sẵn sàng đồng hành cùng quý doanh nghiệp trong việc rà soát hồ sơ, tối ưu hóa chính sách thuế và giải quyết các vướng mắc pháp lý phát sinh.

Lời cảm ơn từ STAX

STAX chân thành cảm ơn Quý khách hàng, Quý đối tác và toàn thể đội ngũ nhân sự đã luôn tin tưởng và đồng hành trong suốt chặng đường vừa qua. Sự công nhận hôm nay sẽ là động lực để STAX tiếp tục hoàn thiện dịch vụ, nâng cao chất lượng chuyên môn và mang đến nhiều giá trị hơn cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

STAX – Tuân thủ để phát triển

Comply to Grow

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN & GIẢI PHÁP THUẾ STAX

Địa chỉ: Số 2A, Đường số 7, KP Long Bửu, Phường Long Bình, TP. Hồ Chí Minh
Mob.: (+84) 0898 132 192
Mail: info@stax.com.vn
Website: www.stax.com.vn