Trong quá trình tổ chức lại doanh nghiệp, tách doanh nghiệp là một trong những phương án tái cấu trúc phổ biến nhằm mở rộng quy mô kinh doanh hoặc tối ưu hóa nguồn lực. Tuy nhiên, nghĩa vụ tài chính và khai thuế TNDN trong trường hợp này luôn là thắc mắc lớn của các chủ doanh nghiệp và kế toán trưởng.
Nhiều doanh nghiệp phân vân: Khi thực hiện tách công ty, doanh nghiệp bị tách có bắt buộc phải làm thủ tục quyết toán thuế TNDN ngay tại thời điểm tách hay không? Hãy cùng chuyên gia tư vấn thuế STAX tìm hiểu chi tiết các quy định pháp lý mới nhất để thực hiện đúng và tránh các rủi ro xử phạt hành chính.
1. Doanh Nghiệp Bị Tách Có Phải Quyết Toán Thuế TNDN Ngay Tại Thời Điểm Tách Không?
Căn cứ theo quy định tại khoản 1 Điều 21 Thông tư 89/2026/TT-BTC hướng dẫn về khai quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp (TNDN):
- Trường hợp quyết toán năm: Người nộp thuế thực hiện khai quyết toán thuế TNDN khi kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính (bao gồm cả trường hợp tạm ngừng hoạt động không trọn năm).
- Trường hợp quyết toán tại thời điểm tổ chức lại/giải thể: Người nộp thuế phải khai quyết toán thuế TNDN đến thời điểm giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động, chấm dứt hợp đồng, cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; hoặc đến thời điểm tổ chức, doanh nghiệp bị chia, bị sáp nhập, bị hợp nhất.
Kết luận quan trọng: Danh mục các trường hợp bắt buộc phải thực hiện quyết toán thuế TNDN ngay tại thời điểm diễn ra sự kiện pháp lý không còn đề cập đến trường hợp “doanh nghiệp bị tách”.
Như vậy, theo quy định hiện hành, doanh nghiệp bị tách KHÔNG phải thực hiện quyết toán thuế TNDN ngay tại thời điểm có quyết định tách doanh nghiệp. Doanh nghiệp bị tách vẫn tiếp tục hoạt động sau khi tách và sẽ thực hiện khai quyết toán thuế TNDN theo kỳ tính thuế năm bình thường.
2. So Sánh Quy Định Hiện Hành Và Quy Định Trước Đây
Để giúp doanh nghiệp nắm rõ sự thay đổi của pháp luật, chuyên gia STAX tổng hợp bảng so sánh điểm khác biệt giữa quy định hiện hành và quy định trước đó:
| Tiêu chí | Quy định cũ (Thông tư 78/2014/TT-BTC & Thông tư 96/2015/TT-BTC) | Quy định hiện hành (Thông tư 89/2026/TT-BTC) |
|---|---|---|
| Trạng thái hiệu lực | Đã hết hiệu lực (từ ngày 12/03/2026). | Đang áp dụng. |
| Quy định đối với doanh nghiệp bị tách | Bắt buộc phải thực hiện quyết toán thuế TNDN với cơ quan thuế đến thời điểm có quyết định tách của cơ quan có thẩm quyền. | Không phải quyết toán thuế TNDN ngay tại thời điểm tách. Khai quyết toán theo kỳ tính thuế năm. |
| Đối tượng phải quyết toán ngay | Chuyển đổi loại hình, sáp nhập, hợp nhất, chia, tách, giải thể, phá sản. | Giải thể, phá sản, chấm dứt hoạt động, cổ phần hóa, bị chia, bị sáp nhập, bị hợp nhất. |
Sự thay đổi này giúp giảm bớt thủ tục hành chính không cần thiết cho các doanh nghiệp bị tách, vì bản chất doanh nghiệp bị tách vẫn duy trì tồn tại pháp nhân và mã số thuế sau khi phân chia một phần tài sản, quyền và nghĩa vụ sang doanh nghiệp mới.
3. Thời Hạn Nộp Hồ Sơ Quyết Toán Thuế TNDN Dành Cho Doanh Nghiệp Bị Tách
Mặc dù không phải quyết toán ngay tại thời điểm tách, doanh nghiệp bị tách vẫn cần tuân thủ thời hạn nộp hồ sơ quyết toán thuế TNDN theo kỳ tính thuế định kỳ.
3.1. Xác định kỳ tính thuế
Căn cứ Điều 5 Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp 2025, kỳ tính thuế TNDN được xác định theo năm dương lịch hoặc năm tài chính do doanh nghiệp lựa chọn. Trường hợp doanh nghiệp áp dụng năm tài chính khác năm dương lịch thì phải thông báo trước với cơ quan thuế quản lý trực tiếp.
3.2. Thời hạn nộp hồ sơ quyết toán
Căn cứ khoản 5 Điều 10 Nghị định 252/2026/NĐ-CP, thời hạn nộp hồ sơ khai quyết toán thuế TNDN định kỳ năm như sau:
- Thời hạn: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 03 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch hoặc năm tài chính (thông thường là trước ngày 31/03 hàng năm).
- Lưu ý ngày nghỉ: Nếu ngày cuối cùng của thời hạn trùng với ngày nghỉ theo quy định, thời hạn được tính vào ngày làm việc tiếp theo ngay sau đó.
(Lưu ý: Mức thời hạn 45 ngày kể từ ngày có quyết định chỉ áp dụng đối với các trường hợp bị chia, sáp nhập, hợp nhất, giải thể, phá sản… chứ không áp dụng cho trường hợp bị tách).
4. Những Lưu Ý Quan Trọng Cho Kế Toán Khi Thực Hiện Tách Doanh Nghiệp
Để đảm bảo quá trình tái cấu trúc diễn ra an toàn về mặt pháp lý và chi phí thuế, doanh nghiệp bị tách cần lưu ý các điểm sau:
- Phân bổ chi phí và nghĩa vụ thuế tồn đọng: Dù không quyết toán thuế TNDN ngay, doanh nghiệp bị tách và doanh nghiệp mới thành lập từ việc tách cần bàn giao rõ ràng sổ sách kế toán, hóa đơn chứng từ và nghĩa vụ thuế liên quan đến phần tài sản, nhân sự được tách.
- Theo dõi và phân bổ lỗ (nếu có): Cần lưu ý các quy định về theo dõi số lỗ phát sinh trước khi tách để thực hiện phân bổ hoặc chuyển lỗ đúng quy định, đảm bảo nguyên tắc chuyển lỗ liên tục không quá 05 năm.
- Cập nhật kịp thời văn bản pháp luật: Các văn bản hướng dẫn quản lý thuế như Thông tư 89/2026/TT-BTC và Nghị định 252/2026/NĐ-CP đã mang lại nhiều điểm mới quan trọng. Kế toán viên cần cập nhật thường xuyên để áp dụng đúng mẫu biểu tờ khai.
Xem thêm: Đối tượng nào được ủy quyền quyết toán thuế TNCN cho doanh nghiệp?
5. Dịch Vụ Tư Vấn Thuế & Tái Cấu Trúc Doanh Nghiệp Chuyên Nghiệp Tại STAX
Thủ tục tổ chức lại doanh nghiệp và quyết toán thuế đòi hỏi sự hiểu biết sâu rộng về cả Luật Doanh nghiệp và Luật Quản lý thuế. Việc áp dụng sai quy định có thể dẫn đến nguy cơ bị truy thu thuế hoặc xử phạt vi phạm hành chính.
STAX tự hào là đơn vị tư vấn thuế và kế toán uy tín, đồng hành cùng hàng nghìn doanh nghiệp trên toàn quốc. Chúng tôi cung cấp các giải pháp toàn diện:
- Tư vấn lập phương án tách/sáp nhập/chia doanh nghiệp tối ưu về mặt chi phí và rủi ro thuế.
- Soát xét hồ sơ kế toán & quyết toán thuế TNDN, TNCN, GTGT chính xác, đúng tiến độ.
- Đại diện doanh nghiệp làm việc trực tiếp với cơ quan thuế, giải trình số liệu chuyên nghiệp.
6. Câu Hỏi Thường Gặp (FAQ)
Q1: Doanh nghiệp bị chia có phải quyết toán thuế TNDN ngay không?
Trả lời: Có. Khác với bị tách, doanh nghiệp bị chia thuộc trường hợp phải khai quyết toán thuế TNDN đến thời điểm bị chia (thời hạn chậm nhất là ngày thứ 45 kể từ ngày có quyết định).
Q2: Thời hạn nộp quyết toán thuế TNDN năm 2026 là khi nào?
Trả lời: Chậm nhất là ngày cuối cùng của tháng thứ 03 kể từ ngày kết thúc năm dương lịch/năm tài chính (tức ngày 31/03).
Hy vọng bài viết trên đã giải đáp trọn vẹn thắc mắc về nghĩa vụ quyết toán thuế TNDN khi doanh nghiệp bị tách. Quý doanh nghiệp cần hỗ trợ tư vấn chi tiết hoặc sử dụng dịch vụ kế toán – thuế trọn gói, hãy liên hệ ngay với STAX để được phục vụ tốt nhất!
Lời cảm ơn từ STAX
STAX chân thành cảm ơn Quý khách hàng, Quý đối tác và toàn thể đội ngũ nhân sự đã luôn tin tưởng và đồng hành trong suốt chặng đường vừa qua. Sự công nhận hôm nay sẽ là động lực để STAX tiếp tục hoàn thiện dịch vụ, nâng cao chất lượng chuyên môn và mang đến nhiều giá trị hơn cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.
STAX – Tuân thủ để phát triểnComply to Grow
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN & GIẢI PHÁP THUẾ STAX
Địa chỉ: Số 2A, Đường số 7, KP Long Bửu, Phường Long Bình, TP. Hồ Chí MinhMob.: (+84) 0898 132 192
Mail: info@stax.com.vn
Website: www.stax.com.vn
