Hướng Dẫn Doanh Nghiệp Cập Nhật 33 Nhóm Hàng Cấm Xuất Nhập Khẩu Theo Nghị Định 292/2026/NĐ-CP
Từ ngày 05/09/2026, Nghị định 292/2026/NĐ-CP (ký ngày 22/07/2026) chính thức có hiệu lực, thay thế hoàn toàn Nghị định 69/2018/NĐ-CP. Đây là bước chuyển quan trọng trong chính sách quản lý ngoại thương của Việt Nam nhằm thắt chặt quản lý an ninh, môi trường và đáp ứng các cam kết quốc tế thế hệ mới.
Đối với các doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực xuất nhập khẩu (XNK), thương mại quốc tế và sản xuất, việc nắm rõ danh mục 33 nhóm hàng cấm xuất khẩu, cấm nhập khẩu là điều kiện tiên quyết để đảm bảo chuỗi cung ứng không bị gián đoạn, tránh các mức phạt hành chính hoặc rủi ro tịch thu hàng hóa tại cửa khẩu.

1. Tổng Quan Về Nghị Định 292/2026/NĐ-CP
Nghị định 292/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm hoàn thiện hành lang pháp lý, đồng bộ hóa các quy định chuyên ngành và loại bỏ những vướng mắc phát sinh từ Nghị định 69/2018/NĐ-CP.
Tổng thể danh mục hàng hóa bị cấm theo Nghị định mới bao gồm 33 nhóm hàng, chia làm hai mảng chính:
- 10 nhóm hàng cấm xuất khẩu.
- 23 nhóm hàng cấm nhập khẩu.
2. Chi Tiết 10 Nhóm Hàng Cấm Xuất Khẩu
Theo Phụ lục I ban hành kèm Nghị định 292/2026/NĐ-CP, doanh nghiệp cần rà soát kỹ 10 nhóm hàng cấm xuất khẩu dưới đây:
- Vũ khí, đạn dược, vật liệu nổ: Trừ vật liệu nổ công nghiệp; trang thiết bị, vật tư, phụ tùng chuyên dùng quân sự.
- Sản phẩm mật mã: Các sản phẩm dùng để bảo vệ thông tin bí mật Nhà nước.
- Di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia: Các sản phẩm văn hóa thuộc diện cấm hoặc bị đình chỉ, thu hồi, tiêu hủy.
- Xuất bản phẩm: Các tài liệu, ấn phẩm thuộc diện cấm phổ biến và lưu hành tại Việt Nam.
- Tem bưu chính: Tem thuộc diện cấm kinh doanh, trao đổi, trưng bày, tuyên truyền.
- Gỗ tự nhiên: Gỗ tròn, gỗ xẻ các loại từ gỗ rừng tự nhiên trong nước.
- Động, thực vật nguy cấp & giống cấm: Mẫu vật, sản phẩm từ loài nguy cấp, quý, hiếm; loài thủy sản cấm XK; giống vật nuôi, nguồn gen giống cây trồng cấm XK. Lưu ý: Đây là nhóm rất phức tạp, doanh nghiệp bắt buộc phải đối chiếu quy định chuyên ngành từ Bộ NN&PTNT.
- Hóa chất nguy hiểm: Danh mục hóa chất cấm theo quy định của Luật Đầu tư.
- Kim cương thô: Kim cương không đáp ứng Quy chế Chứng nhận Tiến trình Kimberley.
- Thuốc lá mới: Thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng.
3. Chi Tiết 23 Nhóm Hàng Cấm Nhập Khẩu
Danh mục cấm nhập khẩu quy định chi tiết 23 nhóm hàng, tập trung vào an ninh quốc gia, sức khỏe cộng đồng, bảo vệ môi trường và tiêu chuẩn lao động.
3.1. Các nhóm hàng cấm nhập khẩu phổ biến (Từ nhóm 1 đến 12)
- Vũ khí, khí tài quân sự & Pháo: Vũ khí, đạn dược, trang thiết bị quân sự; pháo các loại, đèn trời, thiết bị gây nhiễu máy đo tốc độ.
- Hóa chất, kim cương & thuốc lá: Hóa chất nguy hiểm theo Luật Đầu tư; kim cương thô không đạt Quy chế Kimberley; thuốc lá điện tử/nung nóng.
- Hàng tiêu dùng & thiết bị cũ (Rủi ro cao với DN): Hàng tiêu dùng đã qua sử dụng (may mặc, điện tử, điện lạnh, đồ gia dụng, xe đạp, ô tô/mô tô…); thiết bị y tế đã qua sử dụng; sản phẩm công nghệ số đã qua sử dụng.
- Y tế & Văn hóa: Thuốc, nguyên liệu làm thuốc cấm nhập khẩu/cấm sản xuất; xuất bản phẩm, sản phẩm văn hóa cấm lưu hành; tem bưu chính cấm.
3.2. Các nhóm hàng cấm nhập khẩu chuyên ngành (Từ nhóm 13 đến 23)
- Thiết bị viễn thông & Giao thông: Thiết bị vô tuyến không phù hợp quy hoạch tần số; phương tiện tay lái bên phải; ô tô/phương tiện vận tải quá 5 năm đã qua sử dụng, xe bị đục xóa số khung số máy.
- Môi trường & Nông nghiệp: Chất thải phóng xạ; hóa chất trong Phụ lục III Công ước Rotterdam; thuốc bảo vệ thực vật cấm; thuốc thú y cấm; mẫu vật động/thực vật hoang dã nguy cấp (sừng tê giác, ngà voi…); chất làm suy giảm tầng ô-đôn; sản phẩm chứa amiăng nhóm amphibole.
4. Điểm Mới Đáng Chú Ý: Cấm Nhập Khẩu Hàng Hóa Liên Quan Đến Lao Động Cưỡng Bức
Điểm mới mang tính đột phá và tác động trực tiếp nhất đến chuỗi cung ứng toàn cầu trong Nghị định 292/2026/NĐ-CP là Nhóm 23:
Bổ sung vào danh mục cấm nhập khẩu: Hàng hóa được khai thác, sản xuất hoặc chế tạo toàn bộ hoặc một phần bằng hành vi cưỡng bức lao động.
Quy định này hoàn toàn phù hợp với xu hướng ESG (Môi trường – Xã hội – Quản trị) và các hiệp định thương mại tự do (FTA) thế hệ mới mà Việt Nam tham gia. Doanh nghiệp nhập khẩu nguyên liệu, linh kiện từ nước ngoài cần phải thẩm định kỹ yếu tố minh bạch trong hồ sơ nguồn gốc xuất xứ và điều kiện sử dụng lao động của đối tác cung ứng.
5. Quy Trình Thủ Tục Đặc Biệt & Checklist Cho Doanh Nghiệp
5.1. Trường hợp đặc biệt được phép xuất nhập khẩu hàng cấm
Trong một số trường hợp đặc thù (nghiên cứu khoa học, y tế, an ninh quốc phòng…), việc xuất nhập khẩu hàng thuộc danh mục cấm phải tuân thủ thời gian xử lý hồ sơ như sau:
- Trong 3 ngày làm việc: Cơ quan cấp phép thông báo yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ nếu chưa hợp lệ.
- Trong 5 ngày làm việc: Xử lý cấp phép kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ.
- Thời hạn lưu giữ: Hàng cấm NK được cấp phép đưa vào Việt Nam chỉ được phép lưu giữ, sử dụng tối đa 2 năm theo đúng đăng ký phê duyệt.
5.2. Checklist hành động từ chuyên gia STAX
Để không rơi vào thế bị động khi Nghị định chính thức áp dụng từ 05/09/2026, doanh nghiệp cần thực hiện ngay 4 bước rà soát:
- Rà soát danh mục & Mã HS: Kiểm tra toàn bộ mã HS code của hàng hóa nguyên liệu, thành phẩm nhập khẩu/xuất khẩu dự kiến từ tháng 9/2026.
- Kiểm tra tình trạng hàng hóa: Phân loại rõ hàng mới/cũ (đặc biệt là thiết bị công nghệ, y tế, máy móc) và yêu cầu đối cấp chứng nhận không sử dụng lao động cưỡng bức.
- Đối chiếu quản lý chuyên ngành: Làm việc với các cơ quan chuyên quản (Bộ Công Thương, Bộ NN&PTNT, Bộ Y tế, Bộ KH&CN…) trước khi tiến hành ký hợp đồng thương mại hoặc mở tờ khai hải quan.
- Chuẩn bị hồ sơ xin phép sớm: Trường hợp thuộc diện đặc biệt, cần lập hồ sơ đề nghị cấp phép trước thời điểm giao hàng để đảm bảo tiến độ.
6. Lời Kết & Giải Pháp Từ STAX
Tự ý thực hiện thủ tục XNK mà không rà soát sớm quy định tại Nghị định 292/2026/NĐ-CP có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng: từ chối thủ tục hải quan, lưu cảng phát sinh chi phí lớn, buộc tái xuất hoặc phạt vi phạm hành chính.
STAX luôn sẵn sàng đồng hành cùng doanh nghiệp trong việc rà soát pháp lý, tư vấn mã HS, tối ưu thủ tục hải quan và hỗ trợ lập hồ sơ tuân thủ quy định mới nhất. Liên hệ ngay với đội ngũ chuyên gia của STAX để được hỗ trợ chi tiết!
Lời cảm ơn từ STAX
STAX chân thành cảm ơn Quý khách hàng, Quý đối tác và toàn thể đội ngũ nhân sự đã luôn tin tưởng và đồng hành trong suốt chặng đường vừa qua. Sự công nhận hôm nay sẽ là động lực để STAX tiếp tục hoàn thiện dịch vụ, nâng cao chất lượng chuyên môn và mang đến nhiều giá trị hơn cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.
STAX – Tuân thủ để phát triểnComply to Grow
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN & GIẢI PHÁP THUẾ STAX
Địa chỉ: Số 2A, Đường số 7, KP Long Bửu, Phường Long Bình, TP. Hồ Chí MinhMob.: (+84) 0898 132 192
Mail: info@stax.com.vn
Website: www.stax.com.vn