1. Tầm Quan Trọng Của Việc Nắm Rõ Quy Định Không Xử Phạt Thuế
Trong hoạt động quản lý tài chính và kế toán doanh nghiệp, việc tuân thủ pháp luật thuế là yêu cầu sống còn nhằm tránh các chế tài tài chính và ảnh hưởng đến uy tín doanh nghiệp. Tuy nhiên, trong thực tế phát sinh không ít tình huống người nộp thuế bị chậm trễ hoặc sai sót do nguyên nhân khách quan, sự cố kỹ thuật hoặc do thực hiện theo đúng hướng dẫn của cơ quan quản lý.
Nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân, pháp luật quản lý thuế đã quy định cụ thể các trường hợp không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế. Việc chủ động cập nhật các căn cứ pháp lý này giúp doanh nghiệp giải trình hiệu quả khi làm việc với cơ quan thuế, tối ưu chi phí và phòng ngừa các rủi ro phát sinh.
2. 05 Trường Hợp Người Nộp Thuế Không Bị Xử Phạt Vi Phạm Hành Chính Về Thuế
Căn cứ Điều 9 Nghị định 125/2020/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 7 Điều 1 Nghị định 310/2025/NĐ-CP), các trường hợp người nộp thuế không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế và hóa đơn bao gồm:
Trường hợp 1: Vi phạm do sự kiện bất khả kháng hoặc theo quy định chung về xử lý vi phạm hành chính
Người nộp thuế không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế, hóa đơn nếu thuộc các trường hợp không xử phạt theo quy định chung của pháp luật về xử lý vi phạm hành chính.
Đặc biệt, nếu người nộp thuế chậm thực hiện thủ tục thuế, hóa đơn bằng phương thức điện tử do sự cố kỹ thuật của hệ thống công nghệ thông tin (được thông báo chính thức trên Cổng thông tin điện tử của cơ quan thuế) thì được xác định là vi phạm do sự kiện bất khả kháng theo khoản 4 Điều 11 Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012.
Trường hợp 2: Vi phạm do thực hiện theo đúng văn bản hướng dẫn, quyết định của cơ quan nhà nước
Người nộp thuế sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế và không bị tính tiền chậm nộp tiền thuế đối với hành vi vi phạm xuất phát từ việc thực hiện đúng theo văn bản hướng dẫn hoặc quyết định xử lý của cơ quan thuế hoặc cơ quan nhà nước có thẩm quyền liên quan đến xác định nghĩa vụ thuế.
Lưu ý: Quy định này áp dụng kể cả với các văn bản hướng dẫn, quyết định được ban hành trước ngày Nghị định 125/2020/NĐ-CP có hiệu lực. Tuy nhiên, nếu qua thanh tra, kiểm tra thuế tại trụ sở người nộp thuế trước đó chưa phát hiện sai sót, nhưng sau đó hành vi vi phạm mới bị phát hiện thì người nộp thuế vẫn sẽ bị xử lý.
Trường hợp 3: Tự giác khai bổ sung hồ sơ thuế và nộp đủ tiền thuế trước khi bị kiểm tra
Đối với hành vi khai sai, người nộp thuế sẽ không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế nếu đáp ứng đồng thời các điều kiện sau:
- Đã thực hiện khai bổ sung hồ sơ khai thuế theo đúng quy định của pháp luật quản lý thuế.
- Đã tự giác nộp đủ số tiền thuế phải nộp vào ngân sách nhà nước.
- Thời điểm hoàn thành việc khai bổ sung và nộp thuế phải diễn ra trước khi cơ quan thuế công bố quyết định kiểm tra thuế, trước khi cơ quan có thẩm quyền công bố quyết định thanh tra, kiểm tra tại trụ sở, hoặc trước khi cơ quan thuế/cơ quan thẩm quyền phát hiện vi phạm không qua kiểm tra tại trụ sở.
Trường hợp 4: Miễn phạt thủ tục thuế đối với cá nhân hoàn thuế TNCN và hộ kinh doanh bị ấn định thuế
Chính sách quản lý thuế quy định miễn xử phạt hành vi vi phạm thủ tục thuế cho hai nhóm đối tượng:
- Cá nhân trực tiếp quyết toán thuế thu nhập cá nhân (TNCN): Chậm nộp hồ sơ quyết toán thuế TNCN nhưng có phát sinh số tiền thuế được hoàn.
- Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: Đã bị ấn định thuế theo quy định tại Điều 51 Luật Quản lý thuế 2019. (Lưu ý: Quy định về xác định mức thuế khoán đối với hộ kinh doanh tại Điều 51 Luật Quản lý thuế 2019 đã hết hiệu lực từ ngày 01/01/2026).
Trường hợp 5: Vi phạm thời hạn nộp hồ sơ khai thuế trong thời gian được gia hạn
Trong trường hợp người nộp thuế đã được cơ quan thuế chấp thuận gia hạn thời hạn nộp hồ sơ khai thuế, nếu việc nộp hồ sơ diễn ra trong khoảng thời gian được gia hạn đó thì người nộp thuế hoàn toàn không bị xử phạt về hành vi vi phạm thời hạn.
3. Các Căn Cứ Cơ Quan Thuế Kiểm Tra Tại Trụ Sở Và Phân Loại Rủi Ro Doanh Nghiệp
Để tránh bị động khi cơ quan quản lý thuế thanh kiểm tra, doanh nghiệp cần lưu ý các quy định pháp lý liên quan đến hoạt động kiểm tra trụ sở và tiêu chí quản lý rủi ro:
3.1. Các trường hợp cơ quan thuế kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế
Theo điểm a khoản 3 Điều 22 Luật Quản lý thuế 2025, cơ quan thuế thực hiện kiểm tra tại trụ sở doanh nghiệp trong các trường hợp:
- Hồ sơ thuộc diện kiểm tra trước hoàn thuế hoặc kiểm tra sau hoàn thuế đối với hồ sơ hoàn thuế trước theo nguyên tắc quản lý rủi ro (trong thời hạn 05 năm kể từ ngày ban hành quyết định hoàn thuế).
- Doanh nghiệp có dấu hiệu vi phạm pháp luật trong lĩnh vực thuế.
- Thuộc danh sách lựa chọn theo kế hoạch, chuyên đề của cơ quan thuế.
- Theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền hoặc phục vụ giải quyết khiếu nại, tố cáo.
- Người nộp thuế thuộc nhóm rủi ro cao trong các trường hợp: chia, tách, sáp nhập, hợp nhất, chuyển đổi loại hình doanh nghiệp, giải thể, phá sản, chấm dứt hiệu lực mã số thuế, chuyển địa điểm kinh doanh, hoặc hồ sơ miễn/giảm/không thu thuế có rủi ro cao.
3.2. Phân loại mức độ rủi ro và hóa đơn điện tử
Căn cứ Thông tư 94/2026/TT-BTC và Thông tư 91/2026/TT-BTC, mức độ rủi ro của người nộp thuế được phân thành 03 mức: Rủi ro cao, Rủi ro trung bình, Rủi ro thấp. Doanh nghiệp bị xác định rủi ro cao trong đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử nếu rơi vào các dấu hiệu như: người đại diện theo pháp luật liên quan đến hành vi gian lận/mua bán hóa đơn, thuộc danh sách giao dịch đáng ngờ theo Luật Phòng, chống rửa tiền 2022, hoặc đăng ký địa chỉ trụ sở chính không cụ thể/tại căn hộ chung cư không permitted kinh doanh.
Xem thêm: 10 Hành Vi Bị Coi Là Trốn Thuế Từ 1/7/2026 Theo Luật Quản Lý Thuế 2025
4. Lời Khuyên Từ Chuyên Gia STAX Cho Doanh Nghiệp
Rủi ro xử phạt thuế hoàn toàn có thể kiểm soát nếu doanh nghiệp xây dựng quy trình tuân thủ chặt chẽ. Đội ngũ chuyên gia STAX khuyến nghị doanh nghiệp thực hiện các giải pháp sau:
- Rà soát định kỳ: Kiểm tra lại toàn bộ hóa đơn điện tử, tờ khai thuế giá trị gia tăng, thuế TNDN và TNCN theo quý/năm.
- Khai bổ sung kịp thời: Khi phát hiện sai sót, chủ động lập hồ sơ khai bổ sung và nộp bù tiền thuế trước khi cơ quan thuế công bố quyết định thanh kiểm tra.
- Đồng hành cùng dịch vụ chuyên nghiệp: Sử dụng dịch vụ tư vấn thuế và dịch vụ kế toán trọn gói của STAX để đảm bảo hệ thống sổ sách luôn minh bạch, chính xác và được cập nhật đầy đủ các chính sách thuế mới nhất.
5. Kết Luận
Nắm vững 05 trường hợp không bị xử phạt vi phạm hành chính về thuế giúp doanh nghiệp tự tin chủ động bảo vệ quyền lợi hợp pháp, tránh các khoản phạt không đáng có.
Nếu doanh nghiệp của bạn đang gặp vướng mắc về kê khai thuế, cần hỗ trợ giải trình khi kiểm tra thuế hoặc tư vấn tối ưu chi phí thuế an toàn, hãy liên hệ ngay với STAX để được các chuyên gia tư vấn trực tiếp và tận tình!
Lời cảm ơn từ STAX
STAX chân thành cảm ơn Quý khách hàng, Quý đối tác và toàn thể đội ngũ nhân sự đã luôn tin tưởng và đồng hành trong suốt chặng đường vừa qua. Sự công nhận hôm nay sẽ là động lực để STAX tiếp tục hoàn thiện dịch vụ, nâng cao chất lượng chuyên môn và mang đến nhiều giá trị hơn cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.
STAX – Tuân thủ để phát triểnComply to Grow
CÔNG TY TNHH TƯ VẤN & GIẢI PHÁP THUẾ STAX
Địa chỉ: Số 2A, Đường số 7, KP Long Bửu, Phường Long Bình, TP. Hồ Chí MinhMob.: (+84) 0898 132 192
Mail: info@stax.com.vn
Website: www.stax.com.vn
