Mục lục:

Hướng dẫn chi tiết về Nội quy Lao động và Thuế Thu nhập Doanh nghiệp năm 2026

Bước sang năm 2026, môi trường kinh doanh tại Việt Nam tiếp tục chứng kiến những sự chuyển dịch quan trọng về hành lang pháp lý. Việc chuẩn hóa hệ thống quản trị nội bộ theo Bộ luật Lao động 2019 và chủ động thích ứng với lộ trình thuế suất mới tại Nghị định 320/2025/NĐ-CP không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu sống còn. Đối với nhà quản trị, nắm bắt các thay đổi này chính là chìa khóa để bảo vệ quyền điều hành, tránh các rủi ro xử phạt hành chính và tối ưu hóa chi phí thuế một cách bền vững trong kỷ nguyên số.

I. Quy định về ban hành và đăng ký Nội quy lao động năm 2026

1. Tầm quan trọng chiến lược của Nội quy lao động

Trong quản trị doanh nghiệp, Nội quy lao động (NQLĐ) được coi là “luật con” – công cụ pháp lý tối thượng giúp người sử dụng lao động cụ thể hóa các quyền điều hành, thiết lập trật tự và kỷ cương. Một bản NQLĐ được xây dựng bài bản không chỉ giúp tối ưu hóa hiệu suất làm việc mà còn là lá chắn bảo vệ doanh nghiệp trong các tranh chấp lao động, bảo mật bí mật kinh doanh và công nghệ.

2. Phân loại nghĩa vụ theo quy mô lao động

Căn cứ Điều 118 và 119 Bộ luật Lao động 2019, nghĩa vụ của doanh nghiệp được phân hóa rõ rệt:

Doanh nghiệp sử dụng dưới 10 lao động:
- Phải ban hành NQLĐ nhưng không bắt buộc lập bằng văn bản (có thể quy định trong hợp đồng lao động hoặc các hình thức khác).
- Không bắt buộc thực hiện thủ tục đăng ký với cơ quan quản lý. Tuy nhiên, dưới góc độ chuyên gia, doanh nghiệp vẫn nên văn bản hóa để đảm bảo tính minh bạch khi xử lý kỷ luật.
Doanh nghiệp sử dụng từ 10 lao động trở lên:
- Bắt buộc lập NQLĐ bằng văn bản.
- Bắt buộc đăng ký tại cơ quan chuyên môn về lao động thuộc UBND cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đăng ký kinh doanh.
- Thời hạn: Trong vòng 10 ngày kể từ ngày ban hành, doanh nghiệp phải nộp hồ sơ đăng ký.

Expert Insight (Lời khuyên chuyên gia): Một bản NQLĐ có hiệu lực pháp luật là điều kiện tiên quyết để các khoản chi phí liên quan đến tiền thưởng, trợ cấp hoặc các khoản chi có tính chất tiền lương được ghi nhận là chi phí được trừ khi quyết toán thuế TNDN. Nếu NQLĐ không được đăng ký đúng quy định, doanh nghiệp đối mặt với rủi ro kép: vừa bị xử phạt hành chính về lao động, vừa bị cơ quan thuế loại bỏ chi phí.

II. 09 Nội dung bắt buộc trong Nội quy lao động năm 2026

Để đảm bảo NQLĐ được cơ quan chức năng phê duyệt và có giá trị bảo vệ tối đa, doanh nghiệp phải tuân thủ nghiêm ngặt 09 hạng mục bắt buộc (Khoản 2 Điều 118 Bộ luật Lao động 2019):

Thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi: Quy định khung giờ làm việc, nghỉ giải lao, nghỉ lễ, Tết và nghỉ hàng tuần.
Trật tự tại nơi làm việc: Quy định phạm vi di chuyển, thái độ ứng xử và văn hóa doanh nghiệp.
An toàn, vệ sinh lao động: Các biện pháp phòng ngừa rủi ro, cháy nổ và quy trình sử dụng thiết bị bảo hộ.
Phòng, chống quấy rối tình dục: Quy trình, thủ tục xử lý hành vi vi phạm tại nơi làm việc.
Bảo vệ tài sản và bí mật: Bảo mật bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, sở hữu trí tuệ.
Trường hợp tạm thời chuyển người lao động làm việc khác: Quy định cụ thể các tình huống doanh nghiệp được quyền điều chuyển nhân sự so với hợp đồng lao động ban đầu.
Kỷ luật lao động: Danh mục các hành vi vi phạm và hình thức xử lý tương ứng (khiển trách, kéo dài thời hạn nâng lương, cách chức, sa thải).
Trách nhiệm vật chất: Quy định mức bồi thường khi nhân viên làm hư hỏng, làm mất tài sản của doanh nghiệp.
Người có thẩm quyền xử lý kỷ luật lao động: Xác định rõ chức danh có quyền hạn ra quyết định kỷ luật (thường là người đại diện pháp luật hoặc người được ủy quyền hợp pháp).

Việc quản trị lao động chặt chẽ chính là bước đệm để doanh nghiệp tập trung vào mục tiêu tài chính và tối ưu hóa mức thuế suất theo lộ trình mới của năm 2026.

III. Cập nhật mức Thuế suất Thuế Thu nhập Doanh nghiệp (TNDN) năm 2026

1. Chiến lược thuế theo Nghị định 320/2025/NĐ-CP

Năm 2026 đánh dấu sự thay đổi lớn trong cách phân hóa thuế suất nhằm hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME). Việc áp dụng thuế suất thấp cho các ngưỡng doanh thu nhỏ giúp doanh nghiệp tích lũy nguồn lực tái đầu tư.

2. Biểu thuế suất TNDN chi tiết năm 2026

Đối tượng / Mức doanh thu	Thuế suất TNDN
Doanh thu năm không quá 03 tỷ đồng	15%
Doanh thu năm từ trên 03 tỷ đến không quá 50 tỷ đồng	17%
Thuế suất phổ thông	20%
Tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí	25% – 50%
Khai thác tài nguyên quý hiếm (Bạch kim, vàng, bạc, đá quý…)	50%
Khai thác tài nguyên quý hiếm tại địa bàn có điều kiện ĐB khó khăn	40% (Nếu có từ 70% diện tích mỏ trở lên thuộc địa bàn ưu đãi)

3. Đối tượng loại trừ và phương thức xác định doanh thu

Chống “Xé nhỏ doanh nghiệp”: Thuế suất ưu đãi 15% và 17% không áp dụng đối với các công ty con hoặc công ty có quan hệ liên kết mà đơn vị liên kết đó không thỏa mãn điều kiện ưu đãi. Quy định này nhằm ngăn chặn tình trạng các tập đoàn lớn chia nhỏ pháp nhân để trục lợi chính sách thuế.
Công thức xác định doanh thu cho doanh nghiệp mới (hoặc hoạt động <12 tháng): Để xác định ngưỡng thuế suất, doanh nghiệp phải thực hiện quy đổi doanh thu theo năm: Doanh thu làm căn cứ = (Doanh thu thực tế / Số tháng hoạt động thực tế) x 12
Cơ chế tạm nộp: Doanh nghiệp mới thành lập căn cứ vào doanh thu dự kiến để tạm nộp quý theo mức 15% hoặc 17%. Nếu kết thúc năm tài chính, doanh thu thực tế quy đổi vượt ngưỡng dự kiến dẫn đến nộp thiếu, doanh nghiệp phải nộp bổ sung tiền thuế và tiền chậm nộp.

IV. Bảng tóm tắt nhanh cho nhà quản lý

Chỉ tiêu	Mốc quan trọng cần lưu ý
Đăng ký NQLĐ	Bắt buộc cho DN từ 10 người trở lên; thời hạn 10 ngày.
Ngưỡng thuế 15%	Doanh thu năm ≤ 03 tỷ đồng.
Ngưỡng thuế 17%	Doanh thu năm > 03 tỷ và ≤ 50 tỷ đồng.
Quy tắc tính doanh thu	Phải annualized (quy đổi theo năm) cho DN hoạt động dưới 12 tháng.

V. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Công ty dưới 10 người có cần nội quy bằng văn bản không?

Pháp luật không bắt buộc lập thành văn bản và không phải đăng ký. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn phải “ban hành” nội quy. Để tránh rủi ro khi có tranh chấp lao động hoặc khi cơ quan thuế kiểm tra chi phí nhân sự, chuyên gia khuyến nghị vẫn nên có văn bản nội bộ.

2. Làm thế nào để xác định mức thuế 15% hay 17% nếu doanh nghiệp mới thành lập giữa năm 2026?

Doanh nghiệp dựa trên doanh thu dự kiến để tạm nộp. Cuối năm, áp dụng công thức: (Doanh thu thực tế / Số tháng hoạt động) x 12. Nếu kết quả quy đổi dưới 3 tỷ, áp dụng 15%; từ 3-50 tỷ áp dụng 17%.

3. Mức thuế cho hoạt động khai thác tài nguyên quý hiếm năm 2026 là bao nhiêu?

Mức thuế chung là 50%, áp dụng cho: Bạch kim, vàng, bạc, thiếc, vonfram, antimoan, đá quý, đất hiếm… Trường hợp mỏ có từ 70% diện tích trở lên thuộc địa bàn đặc biệt khó khăn, thuế suất giảm còn 40%.

Xem thêm: Cẩm Nang Ngưỡng Thuế TNDN 2026: Ranh Giới 1 – 3 – 50 Tỷ Và Bẫy Doanh Thu

VI. Lời kết

Quản trị tuân thủ trong năm 2026 đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa sự hiểu biết về Luật Lao động và Luật Thuế. Việc xây dựng một bộ Nội quy lao động đầy đủ 09 nội dung bắt buộc và nắm vững các ngưỡng doanh thu ưu đãi sẽ giúp doanh nghiệp tối ưu hóa dòng tiền và an tâm phát triển kinh doanh.

STAX – Đối tác tư vấn Pháp lý và Thuế chiến lược hàng đầu.

Chúng tôi chuyên sâu trong việc thiết lập hệ thống quản trị rủi ro lao động và tối ưu hóa cấu trúc thuế cho doanh nghiệp trong bối cảnh lộ trình pháp lý 2026.

Hãy liên hệ với STAX ngay hôm nay để nhận giải pháp tư vấn chuyên biệt cho doanh nghiệp của bạn!

Lời cảm ơn từ STAX

STAX chân thành cảm ơn Quý khách hàng, Quý đối tác và toàn thể đội ngũ nhân sự đã luôn tin tưởng và đồng hành trong suốt chặng đường vừa qua. Sự công nhận hôm nay sẽ là động lực để STAX tiếp tục hoàn thiện dịch vụ, nâng cao chất lượng chuyên môn và mang đến nhiều giá trị hơn cho cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

STAX – Tuân thủ để phát triển

Comply to Grow

CÔNG TY TNHH TƯ VẤN & GIẢI PHÁP THUẾ STAX

Địa chỉ: Số 2A, Đường số 7, KP Long Bửu, Phường Long Bình, TP. Hồ Chí Minh
Mob.: (+84) 0898 132 192
Mail: info@stax.com.vn
Website: www.stax.com.vn